Start
 
 
Augustin Warlo Zabe?kowik w Reichstagu PDF Drukuj E-mail
Napisał Kamil Kotas   
poniedziałek, 18 lipiec 2011

    Kiedy mówi si? o pos?ach pochodz?cych z Zabe?kowa, to zazwyczaj padaj? nazwiska trzech osób urodzonych we wiosce: Józef Rymer, Leonard Kupka i Wilhelm Wolnik. Najbardziej znana osoba pochodz?ca z Zabe?kowa, czyli polski dzia?acz narodowy i zwi?zkowy Józef Rymer, pierwszy w historii wojewoda autonomicznego województwa ?l?skiego by? w latach 1919-1922 cz?onkiem Sejmu Ustawodawczego odrodzonej Polski. Nast?pny pose? to dzia?acz ludowy Leonard Kupka, który to mandat uzyska? po ?mierci innego, starszego pos?a w trakcie VIII kadencji sejmu PRL, i z ramienia Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (ZSL) zasiada? w ?awach poselskich w latach 1982-1985. Natomiast w sejmie PRL X kadencji, w latach 1989-1991 pos?em z listy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) by? d?ugoletni, zas?u?ony naczelnik/wójt gminy Krzy?anowice - Wilhelm Wolnik. Ma?o kto jednak wie, ?e w latach 1912-1918 pos?em do Reichstagu XIII kadencji by? urodzony w Zabe?kowie Augustin Warlo (Augustyn War?o).

    Urodzi? si? 6 kwietnia 1858 roku w Zabe?kowie, w katolickiej rodzinie jednego z bogatszych gospodarzy we wiosce. W Zabe?kowie uko?czy? tak?e szko?? ludow? (ówczesny odpowiednik szko?y podstawowej), do której obowi?zkowo musia?y ucz?szcza? dzieci w wieku od 6 do 13 lat. Kszta?cenie w szkole ?redniej kontynuowa? w Królewskim Gimnazjum Ewangelickim w Raciborzu, gdzie te? zapewne zda? matur? umo?liwiaj?c? mu dalsze kszta?cenie na Akademii Rolniczej w Bonn-Poppelsdorf. W czasie studiów mia? dzia?a? w organizacjach studenckich. Wydaje si?, ?e po zako?czeniu studiów nie wróci? ju? do Zabe?kowa, gdy? pracowa? w ró?nych ?l?skich miastach. W latach 1882-1883 pracowa? jako mierniczy w Królewskiej Komisji Specjalnej we Wroc?awiu. W latach 1884-1887 pracowa? na takim samym stanowisku w Raciborzu, w roku 1888 w Bytomiu, a w latach 1889-1892 w Gliwicach. W roku 1893 awansowa? na stanowisko G?ównego Mierniczego i zosta? naczelnikiem Królewskiej Komisji Specjalnej w Gliwicach.

    Je?li chodzi o aktywno?? polityczn? Augustina Warlo, to pocz?tkowo dzia?a? jako samorz?dowiec, sprawuj?c w latach 1896-1902 mandat radnego miejskiego w Gliwicach, gdzie mieszka?. Od roku 1903 pe?ni? tam?e urz?d nieetatowego radcy miejskiego, czyli wchodzi? w sk?ad zarz?du miejskiego. W roku 1912 postanowi? spróbowa? swych si? w walce o mandat poselski do Reichstagu - Parlamentu Rzeszy Niemieckiej. W wyborach wystartowa? w okr?gu Lubliniec-Toszek-Gliwice z listy katolickiej partii Centrum - przez lata najbardziej popularnego ugrupowania politycznego w?ród Górno?l?zaków. Mo?na przypuszcza?, ?e ju? jako samorz?dowiec by? dzia?aczem tej partii, gdy? inaczej mia?by pewnie k?opoty w pozyskaniu poparcia dla swej kandydatury. Okr?gi wyborcze by?y wówczas jednomandatowe, wi?c kiedy w pierwszej turze nie uzyska? wymaganych ponad 50% g?osów, to w drugiej turze przysz?o mu si? zmierzy? z kandydatem Polaków - narodowcem ks. Jankowskim. Walka wyborcza by?a zaci?ta, ale Warlo pokona? w ko?cu swego przeciwnika uzyskuj?c 51,42%, czyli 14 109 g?osów, podczas, gdy kandydat Polaków otrzyma? 13 332 g?osy. Co ciekawe w wyborach w skali ca?ego Cesarstwa zwyci??yli socjali?ci (SPD), zdobywaj?c 110 mandatów, a partia Centrum uplasowa?a si? na drugim miejscu z 91 mandatami. Jednak na Górnym ?l?sku rozumianym wtedy jako teren rejencji opolskiej, zwyci??y?o w?a?nie Centrum, zdobywaj?c 7 z 12 mandatów. Polacy zdobyli w regionie 4 mandaty, 1 mandat zdoby?a partia Niemiecko-konserwatywna a socjali?ci nie zdobyli ?adnego! W nowym parlamencie Warlo wszed? w sk?ad komisji do spraw zaopatrzenia. XIII kadencja, w czasie której pochodz?cy z Zabe?kowa pose? pe?ni? swój mandat uleg?a przed?u?eniu, gdy? w roku 1917, w czasie tocz?cej si? wojny nie chciano urz?dza? wyborów, wi?c trwa?a ona a? do upadku Cesarstwa w ko?cu roku 1918. Augustin Warlo zmar? jednak przed ko?cem tej przed?u?onej kadencji - 5 lutego 1918 roku w Gliwicach.

    Ciekawie wygl?da?y zmagania o mandat po zmar?ym po?le. Wygra? je kandydat Polaków Wojciech Korfanty. Ale o tym wi?cej ju? w artykule innego autora, na stronie: http://ciekawostkihistoryczne.pl/2010/09/12/czerwiec-1918-niemcy-glosuja-za-oddaniem-slaska-i-poznania-polsce/

Image

?ród?o zdj?cia:

Reichstags-Handbuch, Bd.: 1912: 13. Legislaturperiode, Berlin, 1912, s. 483,

dost?pne na: http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb00003460/images/index.html?nativeno=483

***

(w pisaniu wykorzystano materia?y ze stron: http://de.wikipedia.org; http://ciekawostkihistoryczne.pl; http://daten.digitale-sammlungen.de; forum gazeta.pl; www.reichstag-abgeordnetendatenbank.de; http://biosop.zhsf.uni-koeln.de/ParlamentarierPortal)


Kamil Kotas

Ostatnia aktualizacja ( poniedziałek, 18 lipiec 2011 )
< Poprzedni   Następny >